ereyga

ba (-ba)

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

ba (-ba)

DHAN

qr. 1. (naxwe) Qurub lagu adkeeyo diidmada. Tusaale: “Waxba ma aha”. 2. (naxwe) Mid kasta; wax kasta. Tusaale: “Nimba si ayuu u qaatay”. 3. (naxwe) In badan. Tusaale: “Wuxuu doonaba wuu ka helayaa”. 4. Xataa. Tusaale: “Aniguba (ama amba) waan arkay”. 5. (naxwe) Eray ulajeeddooyinka tixaha midabyo badan oo kala gaar ah u yeela: “Aniguba waa aqaan”, “Markiiba wuu tegay”, “Kaasba qaad”, “Maba dhiibayo”, “Wuxuu sugaba galabtii buuiska tegay”.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Haba

DHAABAN

'ha' iyo 'ba' baa kolkol lays xijiyaa oo laysku kabaa (sida: haba yaraatee = ha yaraateeba), ulajeeddaduna ma baddalanto.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Halaag

DHAABAN
1

(Halaag-ga)

2

Ba'; baabba'; le'asho.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Yaasiin Cismaan Keenadiid [1976]

Hoog

DHAABAN
1

(Hoog-ga)

2

Ba'; baas; belo.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

basanbaas

DHAABAN
1

basanbaas¹: m.l Rafaad waxyeello weyn leh; hoog; ba'.

2

basanbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Rafaad waxyeello weyn leh la kulmid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Dugsiyeedka Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2022]

basanbaas

DHAABAN
1

basanbaas¹: m.l Rafaad waxyeello weyn leh; hoog; ba'.

2

basanbaas²: f.mg1 (-say, -stay) Rafaad waxyeello weyn leh la kulmid. m.f.dh, basanbaasid.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Ereybixinta: Barbaarinta Jirka (Soomaali-Ingiriis) - Xarunta Horumarinta Manaahijta [1984]

overtrained

DHAABAN

ta ba bar-dhaaf

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xoor

DHAABAN
1

-ka: (n) honey badger (hani baa-jer); ratel (raa-tel) ~ xoor dhubur

2

xoor -ta: (n) foam formed usually by milk; foam (foom); lather (laa-thar); bubble (ba-bal); froth ~ xumbo

3

xoor -aytay: (v) 1. lose (luus); mislay (mis-leey). Ex: furihii baan xooray; I lost the key. 2. discard (dis-kaadh); throw away; get rid of ~ tuur

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xumbo

DHAABAN

-da I xumbada: (n) foam (foom); lather (laa-thar); bubbles (ba-balis); froth ~ xunbo, xoor

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Fiqi: Soomaali-Ingiriis - Cabdiraxmaan C. Xaashi, Cawil Cali Xaashi [1995]

xunbo

DHAABAN

-xunbada: (n) foam (foom); lather (laa-thar); bubbles (ba-balis); froth ~ xumbo, xoor

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Ingiriis-Jiiddu-Soomaali - Saalim Caliyow Ibro [1998]

rapid (adj)

DHAABAN
1

iihi; ba' badni

2

deg deg

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

a

DHAABAN
1

(a): xarafka koowaad ee xuruufta Af Soomaaliga ahna shaqal gaaban oo u qorma: A, a.

2

-a: (qodob) sida ka raaca ereyada lab ee kelida ah kuna dhamaada hamsada (') sida go' - go'a

3

ba' - ba'a.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

aqoonla'

DHAABAN

(tilmaame) mid aan cilmi haysanin; mid garasho u baahan; aan wax ba baran. Dh: jaahil, aqoonlaawe.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

ba

DHAABAN
1

(-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo xoojiya diidmada. Aniga iyo Cali, waxba la nama siin.

2

ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'kaste' ama 'walba'. Hadal la yidhi, ninba si u qaaday.

3

ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabaha oo wax badan sheega. Waxaad doontoba waan ku siin.

4

ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo la macno ah 'xataa'. Caasha uun ma ahee, aniguba waan maqlay.

5

ba (-ba): (qurub) dabagelis ah oo xagga dambe ka raaca falkaabka oo weedha qaybaheega xidhiidhiya. Waxaan albaabkiisa fadhiyaba, ugu danbayn waa la iga furay.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baahsanaan

DHAABAN

-ta: (magac, dhedig, keli) dhul badan gaadhsiisnaan. Baahsanaan iyo baylah ba barta ka eega. Baahsanaadka bahalkaa ku laaya xoolaha. Dh: faafsanaan, firirsanaan, fidsanaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baandheeye

DHAABAN

-ha: (magac, lab, keli) qofka turubka baandheeya ama wax kale ba baadhbaadha.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

baas

DHAABAN
1

(fal) itixaan ka qudub; itixaanka ka dallac; ka gudub fasal oo mid kale u dallac.

2

baas -ka: (magac, lab, keli) dhib iyo waxyeello baas badan oo daran; wax aan dheef iyo wanaag lahayn. Balaayoy baydh, baasaw bax, barkhad Allay soo hoyo. Dh: belaayo, ba', balanbal, basanbaas, jab, masiibo, hankaag, hiirtaley, hoog. Li: barkhad, khayr

3

baas -ka: (magac, lab, keli) qoriga oo darandoorri baash rasaasta u rida.

4

baas -ka: (magac, lab, keli) tebinta labada ciyaartoy ay kubbadda isku tebiyaan ama isa siiyaan.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

badhaadhid

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) liibaan helid; farxad iyo raynrayn ku jirtid. Dad iyo duunyo ba badhaadhid Allow na gaadhsii. Dh: baraarid, lii, barwaaqoobid, rayrayn.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

bahbah

DHAABAN
1

(ereycodeed) tusmeeya hadalka faraha badan ee aan milgada lahayn. Bahbah baad haysaa, saaxiib!

2

bahbah -da: (magac, dhedig, keli) dad walaalo ah oo hooyooyin kala duwan ka soo kala jeeda; intii hooyo wada dhashay ba bah tahay. Maalintiina waa aabbo aabbo, habeenkiina waa bahbah.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

banbaani

DHAABAN
1

(fa) si digtooni ku jirto u dhawr, si taxaddar leh u wad. Banbaani maalkaad waddiyo ba baarqabkan qooqu kala gooyey. Dh: ilaali.

2

banbaani: (fa) hiil iyo hoo ba sii; waxtar ku biiri oo garab joogso. Dh: taageer, garabgal.

waa la naqliyay ✓

SOO MAAL: Qaamuus Af Soomaali - Aadan Xasan Aadan [2013]

belaayo

DHAABAN

-da: (magac, dhedig, keli) dhibaato dhacda oo waxyeello badan leh; wixii aan wanaagsanayn oo dhan. Belaayo daaman la qabtay leedahaye dabo la qabto ma leh. Dh: ba', baas, massiibo, balaayo, hankaag, baaba', hoog. belo. Li: wanaag, barkhad.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Magacyada Dhirta Soomaaliyeed (Soomaali-Laatiin) - Axmed M. I. Barkhadle [1990]

BAY-BAY

DHAFANDHAAF
1

(Bei-bei) NFD, May Boswellia microphylla Chiov. Burseraceae.

2

May Boswellia neglecta S. Moore. Burseraceae.

waa la naqliyay ✓

Qaamuus-Yare Ingiriis-Jiiddu-Soomaali - Saalim Caliyow Ibro [1998]

bad (adj)

DHAFANDHAAF
1

hegeri

2

xun

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kan³ (-kan)

DHAFANDHAAF

dk.ti.l Dibkabe tilmaame oo magac dib looga qodbo, oo wax ama cid hadlaha u dhow lagu tilmaansado.

waa la naqliyay ✓

Qaamuuska Af-Soomaaliga - Cabdalla Cumar Mansuur iyo Anariita Bugliyelli [2012]

kay³ (-kay)

DHAFANDHAAF

dk.lh.l la-mid: kayga².

waa la naqliyay ✓